التّجريبُ فِي السَّردِ التّفاعليّ الْعربيّ - التّجليّاتُ وَالدّلالةُ

محتوى المقالة الرئيسي

حَافظ مُحمّد عبّاس

الملخص

يمثلُ السَّردُ التّفاعليّ مَرحلةً جَديدةً مِنْ مراحلِ السّردِ الْعربيّ ؛ وَذلكَ لأنَّهُ يعدُّ مجالًا خصبًا يَضمُ الأَنوَاْعَ الأَدبيّةَ ، فَضلًا عَنْ ذلكَ أَنَّ جدةَ الْمَوضوعِ فيهِ إِثارةٌ مُميزةٌ فِيْ تَحفيزِ الدَّارسينَ نحوَ كَيفيةِ تَوظيفِ وَسَاْئلِ الْعصرِ فِي الكتَابةِ الإِبْدَاْعيّةِ ، وَاستكشَافِ تَأثيراتِ الرّقميّةِ عَلَى هَذهِ الوَسَاْئلِ، وَكذلكَ الاهتمَاْم بِقدرةِ الْمُبدعِ عَلَى إِخْضَاْعِ الْمُتلقِي الّذي يَخوضُ غِمَاْرَ الدُّخولِ إِلَى عَولمةِ الحَاسوبِ وَالإِفَاْدةِ مِنَ التّطوّرِ مَعَ الرّغبةِ التّفاعليّةِ بِكَاْملِ إِرادتهِ وَالإِجَاْبةِ عَنِ الأَسئلةِ الْعَصريّةِ وَمُعالجةِ أَزماتهِ، وَعَلَى ذَلكَ فَلقدْ قدّمَ السَّردُ التّفاعليّ مُقترحَاتٍ وَحلول للمتلقِي، فَضلًا عَنِ الرَّوابطِ التّشعبيّةِ الّتيْ ضمتْ صورًا مُتنوّعةً مِنَ النّصوصِ وَالصّورِ لِجَميعِ أَشكالِهَا، الّتيْ يَستندُ إِليهَا الأَدبُ الْجَديدُ، فَقَدْ ركزَ الْحَاسوبُ عَلَى الْوسيط بوصفهِ فضاءً لَهُ، بِمَاْ تَتوافرُ فيهِ مِنْ إمكانياتٍ وَبَرمجيّاتٍ وعلاماتٍ مثلَ الصّورةِ وَالصّوتِ وَالحركةِ؛ لهذَا باتَ التَّقدمُ الْمعرفيُّ سَريعًا فِي الوسيطِ الثّقافيّ فَقَدْ ظَهرتْ بَوادرهُ الأَدبيّة لِمَجموعةٍ مِنَ الكتّابِ وَالبَاحثينَ وَالنّقادِ، الّتيْ اهتمتْ بِالأَجنَاسِ الأَدبيّةِ كَالشّعرِ وَالْمَسرحِ وَالرّوايةِ وَالْمَقالةِ وَالقصةِ وَالسَّردِ ، إِذْ يمثلُ الأَخيرُ واحدًا مِنْ هَذهِ الأَجنَاسِ الْمُوظِفةِ، مِنْ هُنَاْ ظَهرتْ تقنياتٌ جَديدةٌ عززتْ وجودَ السَّردِ الرّقميّ، الّذي يُعدُّ شكلًا جديدًا لِلوعِي الأَدبيّ، فَقَدْ دَخلتْ علاقتهُ التّفاعليّة مَعَ الوَسيطِ الأَلكترونيّ، وَظهرَ عددٌ مِنَ الأُدبَاءِ اهتمّ بهذَا الجنسِ الأَدبيّ وَمِنْهُم الرّوائيّ الأُردنيّ (مُحمّد سناجلة)


وَتجربةُ سناجلة تنضوي إِلى الرّوايةِ الرّقميّةِ التّفاعليّةِ، فَقَدْ أبدعَ فِيْ هذَا الْمَجالِ وَمِنْ روايَاتهِ الرّقميّةِ ( ظلال الواحد، و شات، وصقيع)، أَمَا الأَديبُ الْمَغربيُّ (مُحمّد شويكة) فلقدْ كتبَ فِيْ هذَا النّوعِ أيضًا وَمِنْ روايَاتهِ ( محطات، واحتمالات سيرة افتراضيّة لكائن مِنْ زمانِنَاْ ) فَقَدْ مَزجَ الْكَاتبُ بَينَ اللّغةِ الفصيحةِ وَاللّهجةِ العَامّيّةِ وَكذلكَ وَظفَ بَعضَ الْمُفرداتِ الغربيّةِ، مُنتجًا مِنْهَا لغةً سرديّةً بصيغةٍ رَقميّةٍ، لذلكَ سَيعمدُ الْبحثُ إِلَى الإِجَابةِ عَنِ الأَسئلةِ الآتيةِ:



  • الْكَشفُ عَنِ آلياتِ الكتابةِ التّفاعليّة ؟


2- كَيفَ وَظفَ الْكاتبُ الآلياتِ الحديثة مَعَ النّصّ التّفاعليّ؟


3- كَيفَ تَعاملَ مُبدعُ النّصِّ السّرديّ التّفاعليّ مَعَ خِلَاْفَاْتِ آلياتِ التّلقي ؟


4- مَا الْمنهجُ الْمُتبعُ فِيْ تَحليلِ النّصِّ السّرديّ التّفاعليّ؟

تفاصيل المقالة

القسم
مقالات

المراجع

https:www.arab-ewriters.com. (blatarikhin).

WTTP//WWW.ASLIM.ORG/FOURM/VIEWTOPLO/PHP?=633. (blatarikhin (

a.du. mahakhayrbiknasir. (2011). aladibalthaqafia (sahifatu),

aladibalraqmiubaynkamawniatalhudurwahatmiatalsayrurati, aleadad (183) .

aladibalthaqafiatu. (2011). (shifatu) 'iishkaliaataladibalraqmii fi

althaqafatalearabiataleadad (183)

aladib 'althiqafiat. (2011). (sahifatu),

aladibalraqamiubaynkamawniatalhudurwahatmiatalsayrurati, a.di.

mahakhayrabaknasir, aleadad (183).

alanfilman. (1999). majalat EPL, jamieatartiwaz, faransa, maris ,

tarjamatmuhamadaslim.

alriwayatu. (2010). alraawiwatiqniaatalnasialfaniyudirasattatbiqiatealaanamadhij min

alriwayatalmisriataleamatlilkitabi, alqahirati, ta1.

almuqae. (blatarikh)

WTTP//WWW.ASLIM.ORG/FOURM/VIEWTOPLO/PHP?=633 .

da. jamileabdalhamidi. (2021). albalaghatalraqmiatu,

darkunuzalmaerifatlilnashrwaltawziei, ta1 .

rulanbarta. (2016). SIZ tarjamatwataqdimwataeliqmuhamadalraafihalbakri,

daralkitaabaljadidalmutahidati, bayrut, ta1.,

rulan.barti. (1992). ladhatalnas, tarjamatmundhireayaash, markazaliantima' alhadari,

halba, ta1 .

saeidyaqtin. (2008). alnasualmutarabitwamustaqbalalthaqafatalearabia

(nhwkitabatearabiatraqmiatin), almarkazalthaqafiialearabii, aldaaralbayda', ta1 .

sayideabdaleazizealinajma. (2010). alnashralalkitruniuwalaibidaealraqmi,

matbaeatalhayyataleamatliqusuralthaqafati, alqahirati, ta1 .

sizaaihmadqasima. (1984). bina' alriwayatdirasatmuqaranatlithulathiatnajibmahfuz,

alqahirati, alhayyatalmisriataleamatlilkitabi, ta1 .

salahfadl. (1992). balaghatalkhatabi, silsilatealamalmaerifati, aleadad (164), alkuaytu,

almajlisalwataniulilthaqafatwalfununwaladabi .

eabdalkarimbikar. (2008). alqira'atalmuthmiratmafahimwalyati, daralqalami,

dimashqa, ta6 .

eabdallatifeamir. (2010). alraawiwatiqniaatalnasialfaniyidirasattatbiqiateabrnamadhij

min alriwayatalmisriati, 1933-1997m, alhayyatalmisriataleamatlilkitabi, alqahirati,

ta1 .

mustafaaaldabaea. (2009). al'ahzabalalkitruniatwathaqafataleasra,

majalataldiymuqratiati, muasasatalahram, alqahirata, nisan . .

najatwasawas. (da.t). alsaarid fi alsardiaatalhadithati,majalatalmukhbiri, 'abhath fi

allughatwaladibaljazayirii, aleadad (8 .)

wahaybatsawialha. (2017). alsardiatalraqamiataliaatantajalsirdalraqmii, darninwaa ,

suriati, dimashqa, ta1.